पर्सा । पर्सा जिल्लाका किसानहरू चैते धानबालीको रोपाइँमा जुटेका छन् । तर, यसपालि रासायनिक मलको अभावका कारण किसानहरू समस्यामा परेका छन् । अहिलेसम्म पर्याप्त वर्षा नभएकाले वैकल्पिक सिंचाइका उपाय अपनाउँदै किसानहरूले रोपाइँ गरिरहेका छन् ।
पसागढी क्षेत्रका किसानहरू विशेष रूपमा हर्दिनाथ १ (१४४२) जातको धान रोपिरहेका छन् । तर, सहकारी संस्थामा मलको अभाव रहेको कारण किसानहरू भारतीय बजारमा निर्भर हुनुपरेको छ । भारतीय बजारबाट मल खरिद गरेर ल्याउँदा सीमामा सुरक्षाकर्मीहरूको हस्तक्षेप र मूल्य वृद्धिको सामना गर्नुपरेको किसानहरू बताउँछन् ।
रासायनिक मल अभावको प्रभाव
रोपाइँको समयमा डिएपी, युरिया र पोटास आवश्यक पर्ने भएपनि किसानहरूले सहज रूपमा पाउन सकेका छैनन् । पर्साको थरुहट क्षेत्रका किसानहरू मल अभावका कारण उत्पादनमा असर पर्ने चिन्तामा छन् ।
कृषि सहकारी संस्थाका सञ्चालकहरूका अनुसार, नेपालमा साल्ट ट्रेडिङ र कृषि सामग्री कम्पनीमार्फत मात्र मल वितरण गरिन्छ । तर, माग अनुसार मल उपलब्ध नभएकाले वितरण गर्न नसकिएको उनीहरूको भनाइ छ ।
भारतीय बजारमा निर्भरता
मलको अभावका कारण किसानहरू भारतीय बजारका विभिन्न स्थानहरूबाट मल ल्याउन बाध्य छन् । इनरवा, भिट्ठामोड, रक्सौल लगायतका सीमावर्ती बजारहरूबाट किसानहरूले मल खरिद गर्ने गरेका छन् । तर, भारतीय व्यापारीहरूले मनपरी मूल्य लिने गरेको किसानहरूको गुनासो छ ।
सिंचाइ व्यवस्थामा चुनौती
पर्साको गण्डक नहरदेखि उत्तरका क्षेत्रहरूमा पर्याप्त सिंचाइ सुविधा भएकाले यहाँका किसानहरूले चैते धान खेती गर्ने गर्छन् । तर, गण्डक नहरभन्दा दक्षिणी क्षेत्र बझियानमा पर्याप्त सिंचाइ सुविधा नहुँदा त्यहाँ चैते धान खेती कम मात्रामा हुने गरेको छ ।
अत: मलको अभावले गर्दा किसानहरू मारमा परेका छन् । यदि समयमा नै मल आपूर्ति गर्न सकिएन भने उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर पर्नेछ । सरकारले मल आपूर्तिको प्रभावकारी व्यवस्था नगरे किसानहरूको कृषि उत्पादन र आर्थिक स्थितिमा ठूलो असर पर्ने देखिन्छ ।
