एजेन्सी । अनिच्छित गर्भ रहनबाट बच्न महिलाहरु प्राय: ओभर काउन्टर औषधि प्रयोग गर्छन्, जुन उनीहरुको स्वास्थ्यको लागि खतरनाक हुन सक्छ । यी औषधिहरू सेवन गर्दा धेरै महिलाहरूको स्वास्थ्य बिग्रन्छ र उनीहरूको स्वास्थ्यमा ठूलो हानि पुर्याउँछ ।
धेरै संख्यामा मानिसहरूलाई अनिच्छित गर्भबाट बच्ने सही उपायहरू थाहा हुँदैन र तिनीहरूले गल्ती गर्छन् । विश्व गर्भनिरोधक दिवस हरेक वर्ष सेप्टेम्बर २६ मा संसारभरका मानिसहरूलाई गर्भनिरोधका सही तरिकाहरू बारे सचेत गराउनका लागि मनाइन्छ ।
गर्भनिरोधकको सही प्रयोग गरेर महिला र पुरुष दुवैको प्रजनन स्वास्थ्य सहित समग्र स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउन सकिन्छ । विश्व गर्भनिरोधक दिवसको अवसरमा हामीले डाक्टरबाट गर्भनिरोधका सुरक्षित उपायहरू के के हुन् र गर्भनिरोधक चक्की कहिले र कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने बारे जानकारी दिनेछौँ ।
नयाँ दिल्लीका स्त्री रोग विशेषज्ञ डा. सुरप्रीत कौर सन्धु भन्छिन् कि परिवार नियोजन वा अनिच्छित गर्भ रोक्नका लागि प्रयोग गरिने विधिलाई गर्भनिरोधक भनिन्छ । परिवार नियोजनको लागि गर्भनिरोधक राम्रो विकल्प हुन सक्छ । सामान्यतया ४ प्रकारका गर्भनिरोधक हुन्छन् ।
पहिलो बाधा गर्भनिरोधक विधि हो । यसमा महिला र पुरुषले गर्भावस्थाबाट बच्न कण्डमको प्रयोग गरिन्छ । दोस्रो विधि औषधीय गर्भनिरोधक हो, जसमा गर्भावस्था रोक्न चक्कीहरू प्रयोग गरिन्छ । यो विधिलाई हार्मोनल गर्भनिरोधक पनि भनिन्छ ।
तेस्रो विधि इन्ट्रायूटरिन गर्भनिरोधक उपकरण हो । यसमा महिलाको पाठेघरभित्र केही उत्पादनहरू हालिन्छन् । चौथो विधि सर्जिकल गर्भनिरोधक हो, जसमा शल्यक्रिया मार्फत महिला र पुरुषलाई बाँझो बनाइन्छ ।
कुन गर्भनिरोधक चक्की खानुपर्छ ?
डा. सुरप्रीत कौरका अनुसार अनचाह गर्भबाट बच्न बजारमा पाइने गर्भनिरोधक चक्की धेरैले प्रयोग गर्छन् तर त्यसो गर्नु खतरनाक हुन सक्छ । बजारमा बिक्री हुने अधिकांश गर्भनिरोधक चक्की आपतकालीन चक्की हुन्, जसका गम्भीर साइड इफेक्ट हुन सक्छन् ।
गर्भनिरोधक चक्की दुई प्रकारका हुन्छन् । एउटा सामान्य र अर्को आपतकालीन चक्की । गर्भावस्था रोक्नको लागि, सामान्य चक्कीहरू २१ दिनसम्म लगातार खानुपर्छ, तर यसले कुनै गम्भीर खतरा निम्त्याउँदैन ।
चिकित्सकहरूले आपतकालीन अवस्थामा मात्र इमर्जेन्सी चक्की दिन्छन् र चिकित्सकको सल्लाह बिना आपतकालीन चक्की खानु हानिकारक हुन सक्छ । आकस्मिक चक्की डाक्टरसँग परामर्श लिएर जीवनकालमा एक वा दुई पटक मात्र लिनुपर्छ ।
यदि गर्भनिरोधक चक्की चिकित्सकको सल्लाहमा लिइन्छ भने त्यसो गर्नु सुरक्षित मानिन्छ । उमेर र शरीरको अवस्था अनुसार सबैलाई फरक–फरक औषधि दिइन्छ र उनीहरुको निगरानी पनि गरिन्छ । सरल भाषामा, विज्ञहरूको सल्लाहमा, मानिसहरूले गर्भावस्था रोक्न सामान्य चक्कीहरू मात्र खानुपर्छ ।
सबैभन्दा सुरक्षित गर्भनिरोधक विधि कुन हो ?
स्त्री रोग विशेषज्ञहरूका अनुसार ब्यारियर गर्भनिरोधक विधि सबैभन्दा सुरक्षित गर्भनिरोधक हो, जसमा पुरुष वा महिला कण्डम प्रयोग गर्छन् । यस विधिमा कुनै पनि प्रकारको साइड इफेक्ट देखिँदैन ।
यौनसम्पर्क गर्दा बेलाबेलामा कण्डम फुटेमा चिकित्सकको सल्लाहमा सामान्य गर्भनिरोधक चक्की खान सकिन्छ । यसबाहेक, गर्भनिरोधक चक्कीहरू पनि डाक्टरको सल्लाहमा सुरक्षित मान्न सकिन्छ । बाँकी विधिहरू चिकित्सा अवस्था अनुसार प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
