पर्सा । पर्साको ठोरी नाकाबाट भारतीय नम्बर प्लेटका निजी सवारी साधनको प्रवेश रोकिएपछि त्यहाँको पर्यटन व्यवसायमा प्रत्यक्ष असर परेको छ । दैनिक ठूलो संख्यामा भारतीय पर्यटक आउने यो नाकामा सवारी आवागमन अवरुद्ध भएपछि होटल, रिसोर्ट तथा स्थानीय व्यापार सुस्ताएको व्यवसायीहरूले बताएका छन् ।
स्थानीयका अनुसार नेपाली सुरक्षा निकायको अनुरोधपछि भारतीय सीमा सुरक्षा बल एसएसबीले भारततर्फबाट ठोरी प्रवेश गर्न लागेका चारपाङ्ग्रे सवारी साधनलाई सीमा नाकामै रोकेर फिर्ता पठाउन थालेको हो । त्यसयता भारतीय पर्यटक बोकेका निजी सवारी साधन नेपाल प्रवेश गर्न पाएका छैनन् ।
पर्यटनमा प्रत्यक्ष असर
मधेश प्रदेशको उदीयमान पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा परिचित ठोरीमा पछिल्ला केही वर्षयता भारतीय पर्यटकको आगमन उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको थियो । यही सम्भावनालाई लक्षित गर्दै यहाँ दर्जनौँ होटल, रिसोर्ट तथा अन्य पर्यटन व्यवसाय सञ्चालनमा आएका छन्, जसबाट स्थानीय स्तरमा सयौँले रोजगारी पनि पाएका छन् ।
व्यवसायीहरूका अनुसार अहिले दैनिक करिब दुई सयभन्दा बढी भारतीय निजी सवारीसाधनमार्फत पर्यटक ठोरी पुग्ने गरेका थिए । तर गत शुक्रबारदेखि सवारी प्रवेश रोकिएपछि होटलको बुकिङ घटेको, पर्यटकीय गतिविधि सुस्ताएको र स्थानीय व्यापारमा नकारात्मक असर परेको छ ।
भन्सार प्रक्रिया पूरा नगरेका सवारीलाई रोक
सीमा क्षेत्रमा टाँसिएको सूचनाअनुसार भन्सार प्रक्रिया पूरा नगरेका भारतीय सवारी साधनलाई नेपाल प्रवेशमा रोक लगाइएको हो । ठोरीस्थित सशस्त्र प्रहरी बलका एक अधिकारीले पनि माथिल्लो निकायको निर्देशनअनुसार नियम कार्यान्वयन गरिएको बताए । उनका अनुसार सुरक्षा निकायले प्राप्त निर्देशनअनुसार मात्रै काम गरेको हो ।
प्रशासनको भनाइ : कानुनअनुसार मात्रै प्रवेश
पर्साका प्रमुख जिल्ला अधिकारी भोला दाहालले विदेशी नम्बर प्लेटका सवारीसाधनले नेपाल प्रवेश गर्दा कानुनअनुसार भन्सार प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने व्यवस्था रहेको बताए ।
उनले अहिले अनलाइनमार्फत पनि अस्थायी भन्सार शुल्क तिर्न सकिने व्यवस्था रहेको उल्लेख गर्दै आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरेर आउने सवारीसाधनलाई कुनै अवरोध नहुने स्पष्ट पारे । उनका अनुसार समस्या सवारी प्रवेशमा नभई कानुनी प्रक्रिया पालना नगरी सीमा पार गर्ने प्रवृत्तिमा रहेको हो ।
व्यवसायीको प्रश्न : भन्सार कार्यालय बन्द भएपछि प्रक्रिया कसरी पूरा गर्ने ?
स्थानीय पर्यटन तथा होटल व्यवसायीहरूले भने सरकारले कानुन कार्यान्वयनको नाममा पर्यटन क्षेत्रलाई मारमा पारेको आरोप लगाएका छन् । होटल व्यवसायी छतेन्द्र आचार्यका अनुसार ठोरीमा छोटी भन्सार कार्यालयको भवन बने पनि कर्मचारी अभावका कारण सेवा सञ्चालन हुन सकेको छैन ।
यस्तो अवस्थामा पर्यटकलाई भन्सार प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने भन्दै रोक्नु व्यवहारिक नहुने उनको तर्क छ । उनले सरकारले भन्सार कार्यालय सञ्चालन गरेर सेवा उपलब्ध गराउनुको सट्टा पर्यटकलाई नै फर्काउनु उचित नभएको बताए ।
प्रयोगविहीन भन्सार भवन
ठोरीमा नेपाल सरकारको अमृत छोटी भन्सार कार्यालयको भवन निर्माण सम्पन्न भइसके पनि कर्मचारी व्यवस्थापन हुन नसक्दा लामो समयदेखि सेवा सञ्चालन हुन सकेको छैन । स्थानीयका अनुसार गत वर्षदेखि भन्सार कार्यालय बन्द भएपछि भारतीय सवारीसाधनको वैधानिक प्रवेशको व्यवस्था नै प्रभावित बनेको छ । त्यसैले अहिले कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने भनिए पनि आवश्यक सरकारी सेवा उपलब्ध नहुँदा अन्योल सिर्जना भएको उनीहरूको भनाइ छ ।
पर्यटन समितिको सुझाव
पर्यटन समिति ठोरीका अध्यक्ष सुदिप थापाले सीमा नाकामा प्रतिबन्ध लगाउनुको सट्टा सरकारले आफ्नो प्रशासनिक संरचना बलियो बनाएर व्यवस्थित भन्सार सेवा सञ्चालन गर्नुपर्ने बताए । उनका अनुसार पर्यटकलाई सहज प्रवेश सुनिश्चित गर्दै कानुनी प्रक्रिया पनि प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न सकिने अवस्था सिर्जना गर्नु सरकारको दायित्व हो ।
स्थानीयको माग : भन्सार कार्यालय तत्काल सञ्चालन होस्
स्थानीय सरकार, उद्योगी–व्यवसायी, पर्यटनकर्मी तथा नागरिक समाजले लामो समयदेखि ठोरीस्थित भन्सार कार्यालय पुन: सञ्चालन गर्न माग गर्दै आएका छन् । तर सम्बन्धित निकायबाट हालसम्म ठोस पहल नभएको उनीहरूको गुनासो छ ।
स्थानीयका अनुसार ठोरी नाका भारतीय पर्यटकका लागि परम्परागत प्रवेशद्वारका रूपमा परिचित रहँदै आएको छ । यदि वर्तमान अवस्था लामो समयसम्म कायम रहेमा यसले ठोरीको पर्यटन, स्थानीय अर्थतन्त्र र रोजगारीमा दीर्घकालीन असर पार्न सक्ने चिन्ता व्यवसायीहरूले व्यक्त गरेका छन् ।
