बालबालिका भनेको घरको आत्मा हो, उनीहरु बिनाको परिवार अधुरो झै लाग्छ । घरमा हाँसो छाउँदैन जबसम्म बच्चाको आगमन हुँदैन । सन्तानको आगमनसँगै आमाबुवाका लागि फरक सपनाको दुनियाँ बन्ने गर्छ । आमाबुवा जीवनको हरेक पल सन्तानलाई समर्पित गर्दछन् । हरेक परिवारको लक्ष्य भनेको आफ्नो सन्तान सुसंस्कारी होस् भन्ने हुन्छ । आमाबुवा आफ्नो बच्चासँगै आफ्नो जीवनको लक्ष्य र सपनालाई भुल्दछन् । उनीहरुको हरेक पल छोराछोरीको चिन्तामा नै वित्ने गर्छ ।
बच्चा हरेक पल केहि न केहि सिक्दै अघि बढ्छ । आमाबाबुको विशेष प्रयासले उसलाई जीवनमा अगाडि बढाउँछ । बाल्यकालदेखि किशोरावस्थासम्म उसमा असल गुणहरू सिर्जित गर्नु नै आमाबाबुको जीवनको लक्ष्य बन्छ । छोराछोरीको उज्ज्वल भविष्यका लागि सबै काममा व्यस्त हुन्छन् ।
जीवनका सबै सुविधालाई आफ्नो नियन्त्रणमा राख्न खोज्छन् । उसको चरित्र विकास र गुणस्तरीय ज्ञानको प्राप्तिको लागि सुरुदेखि नै प्रयास गरिरहेका हुन्छन् । आफ्नो भविष्य सुरक्षित होस् भन्ने भन्दा पनि बच्चाको सपना र चाहना पूरा होस् भन्ने चाहना हरेक अभिभावकको हुन्छ ।
आजको समयलाई फर्केर हेर्दा बालबालिकालाई जति बढी ध्यान दिइन्छ, त्यति नै उनीहरु आक्रामक बन्दै गएका हुन्छन् । सानै उमेरमा हरेक सुविधा पाएका कारण कतिपय बच्चाहरु जिद्दी बन्दै गएका छन् । स-साना कुरामा रिस उठ्ने स्वभाव बनिसकेको हुन्छ ।
ठूलाको कुरा नमान्नु, अरुको सामान्य भनाइलाई हृदयमा लिनु, कसैको गाली सहनु नपर्ने यिनीहरूको जीवनका अध्याय बन्न पुग्छ । अभिभावक होस् या विद्यालयका शिक्षक, उनीहरुलाई माया गर्ने अधिकारका साथै गाली गर्ने पनि हुन्छ ।
पहिले ४/५ दाजुभाइहरुको दिन झगडा र खेल्दै बित्ने गर्दथ्यो । परिवारमा आमाबुवा र ठूलाले गाली गरिरहनुहुन्थ्यो तर आजका बालबालिका सानो भनाइमा पनि भारी मन बनाउँछन् वा घर नै छाड्छन् या त आत्महत्या नै गर्छन् । जुन कुरा हामी परीक्षामा कम अंक ल्याएपछि बच्चाले आत्महत्या गरेको घटनाबाट नै बुझ्न सक्छौं ।
अभिभावक र शिक्षकले पनि बच्चाको मन बुझ्न सकेका छैनन्, के सोचाइ बढ्दै छ भन्ने थाहा पाउन सक्दैनन् । छोराछोरीलाई अगाडि बढाउने रहरमा, बच्चाको पढाइ पनि बुझ्दैनन् । मन र बच्चाले आफ्नो सपनाको सत्यता देख्न सक्दैनन् । कस्ता कदम र कहिले चाल्ने भन्ने थाहा नभई आफ्नो सपना पूरा नहुने निराशामा मृत्युलाई अँगालो हाल्छन् ।
हरेक कक्षामा हुने हरेक प्रतियोगितामा प्रथम हुने प्रतियोगिताले बालबालिकाको मनमा नराम्रो असर गरिरहेको हुन्छ । आफ्नो सपना पूरा गर्न अभिभावकले आफ्ना सन्तानलाई उत्कृष्ट संस्थानमा भर्ना गराउने, कामको अत्याधिक बोझ, साथीभाइबाट भावनात्मक चोट, आर्थिक कमजोरी वा कम अंकका कारण आत्महत्याको बाटोमा अग्रसर भएको पनि देखिन्छ ।
देखाउनका लागि संस्थाले पनि राम्रो अंक ल्याउने बालबालिकाको तारिफ गरेर, सम्मानसहितको तस्विर प्रकाशित गर्ने, पुरस्कार दिने आदि गरेर अन्य बालबालिकाको मनमा चोट पुर्याउने र कम अंक ल्याउने बालबालिकालाई यस्तो भावनात्मक चोट पुर्याउने गरेको पाइन्छ ।
असफलता र त्यसबाट उम्कने एक मात्र उपाय आफैलाई मार्नु हो भन्ने कुरा बालबालिकामा पर्न जान्छ । अभिभावकले बच्चाको शरीर र मनमा कुनै किसिमको चोट नपरोस् भनेर हरसम्भव प्रयास गर्छन् तर त्यही बच्चाले आफ्नो बहुमूल्य जीवन समाप्त गर्दा आफ्नै र आफ्ना आमाबुवाको सपनालाई ध्वस्त पार्छन् ।
कुमालेलाई भाँडा बनाउन समय लाग्छ तर भाँच्न एक पल मै हुन्छ भनेझै बालबालिका जीवन पनि त्यस्तै हुन्छ । आमाबुवा र शिक्षकहरू उसको शरीर र दिमागको पालन पोषणमा व्यस्त हुन्छन्, तर जब उसलाई उनीहरूको शब्दले चोट पुग्छ, उसले आफ्नो भावनालाई कुचल्न एक पल पनि छोड्दैन र आत्महत्याको कदम चाल्छन् ।
के जीवन त्याग गर्न यति सजिलो छ, के जीवन फेरि पाउन सकिन्छ ? खुशी बाँच्नुअघि नै टाढा जानु बुद्धिमानी हो तर यो प्रश्न कसलाई सोध्ने ? कि बाबुआमाको महत्वाकांक्षा होस् या निराशाजनक स्वभावरु छोराछोरी, मेलमिलाप नै दुबैको जीवनको मापदण्ड हुनुपर्छ तर विचारको मिलन अघि नै उनीहरुलाई जीवनबाट अलग गर्नु भनेको अभिभावकको जीवनमा शून्यता भर्नु हो ।
घर परिवारको सहारा तोड्नुपर्छ, धेरै चाहना बोकेर पढाइमा पठाउनुपर्छ, प्रतिस्पर्धामा पछि पर्नु भनेको जिवनमा पछि पर्नु भन्ने होइन, निराशा र तनावको सिकार भएर पनि आफूलाई बलियो बनाउनु पर्छ ।
प्रतिकूल परिस्थितिको चक्रलाई तोड्नुहोस्, यदि तपाईं सक्नुहुन्छ भने, अन्त्यसम्म लड्ने प्रयास गर्नुहोस् । लडाकु बन्नुहोस्, गलत निर्णय लिएर आफ्नो ज्यानलाई मृत्युको बाटोमा नलानुहोस् ।
कल्पना गर्नुहोस् कति पीडा हुन्छ, बच्चाको एउटा गल्तीले आमाबुवाको जीवन समाप्त हुन्छ । मृत्युले जीवन खोसेपछि धैर्यता बढ्छ तर मृत्यु रोज्दा जीवन असह्य बन्छ । स-साना कुरामा चिन्ता नलिनुहोस् । आफ्नो परिवारमा खुशी दिई देशको सुन्दर भविष्य बन्ने प्रयास गर्नुहोस् ।




