एजेन्सी । नेपालमा लगभग सबै वयस्कहरू हरेक दिन नुहाउँछन् । तर, विश्वका अन्य देशमा यस्तो छैन । विश्वव्यापी परिप्रेक्ष्यमा हेर्दा करिब एक तिहाइ अमेरिकीहरू पनि हरेक दिन नुहाउँछन् । अष्ट्रेलियामा ८० प्रतिशत मानिसले दिनहुँ नुहाउँछन् भने चीनमा भने आधाभन्दा बढीले दिनहुँ नुहाउँदैनन् । उनीहरु हप्तामा दुई दिन मात्र नुहाउँछन् ।
यस्तो अवस्थामा हरेक दिन नुहाउनु हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्न सबैको मनमा उठ्छ । मानिसहरू दैनिक नुहाउँदा हामी सफा हुन्छौं र यसले हाम्रो शरीरको फोहोर हटाउँछ भन्ने विश्वास गरिन्छ । त्यसैले, हामीले कसैलाई दिनहुँ नुहाउनु हुँदैन भन्यौं भने मजाक मात्र गरिन्छ, तर पश्चिमी संसारका डाक्टरहरू दैनिक नुहाउनु अनावश्यक मान्छन् ।
सामाजिक प्रथा बाहेक केहि होइन्
बीबीसीको एक रिपोर्टमा पर्यावरणविद् डोनाचद मकार्थीले दैनिक नुहाउनु सामाजिक चलन भएको बताएका छन् । नुहाउँदा शरीरको दुर्गन्ध हट्छ भन्ने मान्यता समाजमा छ । यो समाजमा स्विकारिएको छ तर यसमा कुनै सत्यता छैन ।
समाजले यसो नगरे विरामी पर्न सक्ने भएकाले यसो गरेको उनले बताए । त्यही भएर हामी डराउँछौं । म्याकार्थी आफैं महिनामा दुई दिन मात्र नुहाउँछन् । उनले अमेजन जंगलमा यानोमामी आदिवासी जनजातिसँग दुई हप्ता बिताए । यी जनजातिहरू पनि नुहाउँदैनन् । त्यहाँबाट फर्किएपछि उनले हरेक दिन नुहाउन छोडे ।
यस्तै डेनमार्कको अलबोर्ग युनिभर्सिटीका पर्यावरण प्राध्यापक क्रिस्टिन ग्राम ह्यान्सनले १०० वर्ष पछाडि फर्केर हेर्ने हो भने त्यतिबेला मानिसले दिनहुँ नुहाउने गरेको बताइन् । यसको कुनै स्वास्थ्य लाभ छ भन्ने कुनै प्रमाण छैन । यस्तो अवस्थामा समाजले भनेकाले नुहाउने गर्छन् ।
यदि तपाइँको छाला सुख्खा छ वा तपाइँ एक्जिमा जस्ता छालाको संक्रमणको शिकार हुनुहुन्छ भने, हरेक दिन नुहाउनु हुँदैन भनेर चिकित्सकहरूले अक्सर सल्लाह दिन्छन् । यो किनभने हरेक दिन नुहाउँदा तपाईंको छालामा टाँसिएका अनगिन्ती सूक्ष्मजीवहरूलाई मार्नेछ जुन तपाईंको छालाको सुरक्षा गर्न प्रयोग गरिन्छ ।
यसैगरी हार्वर्ड मेडिकल स्कुलका डा रोबर्ट एच स्मरलिङ भन्छन् कि सामान्यतया स्वस्थ छालामा उत्पादन हुने तेल, राम्रो ब्याक्टेरिया र सूक्ष्मजीवहरूले छालालाई सन्तुलित राख्छ । यदि हामीले दैनिक साबुनले नुहाउने हो भने, यसले छालाबाट यी सबै चीजहरू हटाउँछ, जसले हानिकारक पनि हुन सक्छ ।
यसले छाला सुख्खा हुने र चिलाउने समस्या हुन सक्छ । सुख्खा छालाका कारण हानिकारक ब्याक्टेरिया त्यहाँ पुग्ने मौका पाउँछन् र यसले छाला र छालाको बीचको सुरक्षात्मक तह तोड्छ, जसले धेरै प्रकारका संक्रमणको जोखिम बढाउँछ ।
त्यसोभए किन दिनहुँ नुहाउनु हुँदैन ?
अहिलेसम्म दैनिक नुहाउने बारे प्रकाशमा आएका कुराहरू सामान्यतया पश्चिमी देशका विशेषज्ञहरूबाट आउँछन् । यस विषयमा विशेष अनुसन्धान भएको छैन । हामीलाई थाहा छ कि छालामा रहेका लाखौं राम्रा ब्याक्टेरिया र सूक्ष्म जीवहरूले छालाको सुरक्षा गर्छन् तर नेपाल, भारत, पाकिस्तान जस्ता देशहरूमा धुलो प्रदुषण धेरै छ ।
यदि धुलो प्रदूषण छालामा धेरै टाँसिएको छ भने यो कम हानिकारक छैन । त्यसैले यी चीजहरू अझै पनि गडबड छन् । छाला विशेषज्ञ डा जोसी पार्कले न्यु योर्क टाइम्समा बताउँछिन् कि तपाईले कति पटक नुहाउनु हुन्छ तपाईको शरीरले कति पसिना आउँछ र तपाईको छालामा कति धुलो टाँसिन्छ भन्ने कुरामा निर्भर गर्दछ । यदि यी धेरै छन् भने नुहाउनु पनि आवश्यक छ ।
