सर्लाही । सर्लाहीको हरिपूर्वा नगरपालिका १ की १८ वर्षीया बबिता पासवानलाई कात्तिक ३० गते साँझ अचानक सुत्केरी ब्यथा लागेपछि उनको श्रीमान् अरुण पासवानले हतारहतार गाउँकै बर्थिङ सेन्टर पुर्याए । बबिताको यो पहिलो बच्चा थियो, र उनले त्यही बर्थिङ सेन्टरमा नियमित रूपमा गर्भ परीक्षण गराएकी थिइन् ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूले बच्चा सामान्य रूपमा जन्मने बताएकाले परिवार ढुक्क थियो । उनीहरू बबितालाई दुई घण्टाभित्रै बर्थिङ सेन्टर पुर्याउन सफल भए । बर्थिङ सेन्टरमा पुगेको १० मिनेटपछि नै बबिताले बच्चा जन्माइन् । बच्चा सामान्य भएपनि बच्चा ठूलो भएकाले बबिताको योनीमा चोट (भजाइन टियरिङ) भयो, जसले स्वास्थ्यकर्मी र परिवारलाई थप समस्या सिर्जना गर्यो ।
सामान्य उपकरण समेत थिएन
बर्थिङ सेन्टरमा सियो (क्याटगट) लगायतका आधारभूत सामग्री समेत नभएको पत्ता लाग्यो । मध्यरातमा औषधि र उपकरण खोज्न परिवारलाई ठूलो समस्या भयो । स्वास्थ्यकर्मीले उपलब्ध सामग्री प्रयोग गरी रगत रोक्ने प्रयास गरेपनि औषधि र उपकरण अभावले समस्या समाधान हुन सकेन । भोलिपल्ट बिहान नजिकैको मेडिकल खुलेपछि मात्रै बबिताको उपचार सम्भव भयो ।
यस्तै अवस्था कात्तिक १२ गते हरिपूर्वा नगरपालिका ६ की १९ वर्षीया रेजिना कार्कीको सुत्केरी हुँदा पनि देखियो । बच्चा जन्मने क्रममा भजाइन टियरिङ भई रक्तस्राव भएको थियो । औषधि र उपकरण अभावका कारण रेजिनाको परिवारले रातभर हारगुहार गर्नुपर्यो । भोलिपल्ट बिहान मात्रै आवश्यक सामग्री जुटाएर उपचार गरिएको थियो ।
आधारभूत सेवा अभावले आमाहरू जोखिममा
सुत्केरी गराउन आउने गर्भवतीहरूलाई पानीदेखि सियो-धागोसम्म आफैँ किनेर ल्याउनु पर्ने बाध्यता रहेको स्थानीयले बताए । एक सामान्य कोठालाई दुई भागमा बाँडेर सञ्चालन गरिएको बर्थिङ सेन्टरमा बिजुली जाने बेला मोबाइलको बत्ती बालेर काम गर्नुपर्ने अवस्था रहेको स्वास्थ्यकर्मीले बताए ।
स्वास्थ्य चौकीका प्रमुख उमेशकुमार यादवले नगरपालिकाबाट आवश्यक बजेट नआउँदा सेवा प्रवाहमा समस्या भएको बताए । औषधिको अभावका कारण रुघाखोकी र ज्वरोका बिरामीहरू पनि स्वास्थ्य चौकीबाट खाली हात फर्किन बाध्य छन् ।
नगरपालिकाको दाबी र वास्तविकता
हरिपूर्वा नगरपालिकाका प्रमुख विनोदकुमार साहले नगरपालिकामा सबैले गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा पाएको दाबी गरे । उनले औषधिको वितरण नियमित रूपमा भइरहेको र समस्या समाधानका लागि थप अध्ययन गरिने बताए । तर, बर्थिङ सेन्टरमा मर्मत अभावले उपकरणहरू काम नलाग्ने अवस्थामा पुगेका छन् ।
समस्या समाधानको आवश्यकता
गर्भवती महिलाहरूको जीवन र नवजात शिशुहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न बर्थिङ सेन्टरको सुधार र आधारभूत सुविधाको उपलब्धता अपरिहार्य छ । स्वास्थ्य सेवामा देखिएको यस्तो लापरवाहीले स्थानीयवासीको स्वास्थ्यमा ठूलो जोखिम थपेको छ ।
