सप्तरी । दसैँको उल्लाससँगै गाउँबस्तीका घरहरू झिलिमिली भइरहेका छन् । तर सप्तरीको बोदेबरसाइन नगरपालिका ५ जाँजरस्थित मुसहर बस्तीमा भने दसैँको समयमा पनि अन्धकार छाएको छ । विद्युत् महसुलको बक्यौता तिर्न नसकेपछि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले लाइन काटिदिँदा स्थानीयवासी विगत १५ दिनदेखि बिजुलीविहीन बनेका हुन् ।
चाडपर्वमा घर उज्यालो बनाउने, परिवारसँग बसेर खुसी साटासाट गर्ने र रमाइलो गरी दसैँ मनाउने चाहना सबैको हुन्छ । तर आर्थिक अभावसँग जुधिरहेका मुसहर समुदायका परिवारका लागि यस वर्षको दसैँ अन्धकारमै बितिरहेको छ । गाउँका अन्य घरमा बिजुली बलिरहँदा आफ्नै बस्तीमा भने रात परेसँगै अन्धकार छाउने गरेको छ ।
स्थानीयका अनुसार नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको बोदेबरसाइन वितरण केन्द्रले लामो समयदेखि विद्युत् महसुल नबुझाएको भन्दै गत असोज १६ गते बस्तीको विद्युत् लाइन काटेको थियो । “विद्युत् प्राधिकरणले विनासूचना एकैपटकमा विद्युत्को लाइन काटिदियो,” स्थानीय रामचन्द्र सदाले भने, “हाम्रो बस्तीका सबैको लाइन काटिएपछि हामी पछिल्लो १५ दिनदेखि अन्धकारमा छौँ ।”
उनका अनुसार दिनको समयमा उज्यालो हुने भएकाले त्यति धेरै समस्या हुँदैन । तर रात परेपछि सामान्य घरायसी काम गर्न समेत कठिन हुने गरेको छ । मोबाइलको बत्ती बालेर काम गर्नुपर्ने र आवश्यक पर्दा अरूको सहयोग लिनुपर्ने बाध्यता रहेको उनले बताए ।
विद्युत् सेवा बन्द भएपछि स्थानीयलाई मोबाइल चार्ज गर्नसमेत समस्या भएको छ । सञ्चारको प्रमुख साधन बनेको मोबाइल चार्ज गर्न अरूको घरमा जानुपर्ने अवस्था रहेको स्थानीय शम्भु सदाले बताए । “बस्तीमा विद्युत् नहुँदा मोबाइल चार्ज गर्नसमेत अरूको सहयोग माग्नुपर्छ,” उनले भने ।
त्यस्तै, विद्युत् अभावले बालबालिकाको पढाइ, घरायसी कामकाज र सञ्चार सम्पर्कमा समेत असर परेको स्थानीय छेछन सदाले बताए । रातिको समयमा पर्याप्त उज्यालो नहुँदा दैनिक जीवनयापन थप कष्टकर बनेको उनको भनाइ छ ।
प्रतिघर पाँचदेखि सात हजार रुपैयाँसम्म बक्यौता
मुसहर बस्तीका परिवारले प्रतिघर पाँच हजारदेखि सात हजार रुपैयाँसम्म विद्युत् महसुल तिर्न बाँकी रहेको स्थानीय रामचन्द्र सदाले बताए । दैनिक ज्याला मजदुरी तथा सीमित आयस्रोतमा निर्भर परिवारका लागि एकैपटक यति ठूलो रकम जुटाउनु चुनौतीपूर्ण बनेको छ ।
विद्युत् महसुल तिर्नुपर्ने दायित्व स्वीकार गरे पनि कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण बक्यौता रकम एकमुष्ट बुझाउन नसकेको स्थानीयको भनाइ छ । नियमित आम्दानीको अभावमा दैनिक आवश्यकता पूरा गर्नसमेत संघर्ष गरिरहेका परिवारलाई बक्यौता रकम जुटाउन थप कठिनाइ भइरहेको छ ।
दसैँका बेला गाउँका अन्य घरमा बत्ती बलिरहँदा आफ्नो बस्ती अन्धकारमा रहनुपरेपछि स्थानीयवासी दु:खी छन् । चाडपर्व मनाउने उत्साहसमेत प्रभावित भएको उनीहरूको अवस्था छ ।
महसुल नबुझाएकाले लाइन काटिएको प्राधिकरणको भनाइ
यता, विद्युत् प्राधिकरणको बोदेबरसाइन वितरण केन्द्रका प्रमुख अनिल चौधरीले लामो समयदेखि विद्युत् महसुल नबुझाएकाले बस्तीको लाइन काटिएको बताए । उनका अनुसार विद्युत् सेवा पुन: जडानका लागि हालसम्म बस्तीबाट कोही पनि सम्पर्कमा आएका छैनन् ।
विद्युत् उपभोग गरेबापतको महसुल बुझाउनुपर्ने प्राधिकरणको भनाइ छ । एकातिर विद्युत् महसुल उठाउनु प्राधिकरणको दायित्व हो भने अर्कोतिर आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका लागि बक्यौता रकम एकैपटक तिर्नु कठिन छ । यस्तो अवस्थामा उनीहरूको समस्यालाई कसरी सम्बोधन गर्ने भन्ने प्रश्न उठेको छ ।
विद्युत् महसुल तिर्नुपर्ने दायित्व र आर्थिक अभावका कारण आधारभूत सेवाबाट वञ्चित हुनुपरेको अवस्थाबीच मुसहर बस्तीका परिवारले कठिन जीवन बिताइरहेका छन् । दसैँजस्तो प्रमुख चाडमा समेत उनीहरू अन्धकारमा बस्न बाध्य हुनु आर्थिक विपन्नताले निम्त्याएको समस्याको एउटा उदाहरण बनेको छ ।
स्थानीयवासीको आर्थिक अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै बक्यौता भुक्तानीमा सहजीकरण वा किस्ताबन्दीको व्यवस्था गर्न सकिएमा उनीहरूलाई राहत मिल्न सक्छ । विद्युत् महसुल असुलीको दायित्वसँगै विपन्न परिवारको अवस्थालाई सम्बोधन गर्ने उपाय खोज्नु पनि उत्तिकै आवश्यक देखिन्छ ।
