काठमाडौं । शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जको गोकर्णेश्वर नगरपालिका १ स्थित धाप बाँध (धाप ड्याम) हालका दिनहरूमा पर्यटकहरूको प्रमुख आकर्षण बनिरहेको छ । यो मानव निर्मित विशाल ताल काठमाडौंबाट नजिकैको मनमोहन पर्यटकहरूको नयाँ गन्तव्य बनिरहेको छ ।
धाप बाँधलाई मूलत: बर्खाको पानी संकलन गर्ने र हिउँदमा बाग्मती नदीमा पानीको बहाव बढाउने उद्देश्यले निर्माण गरिएको हो । वर्षा मौसममा असार, साउन, भदौ र असोज महिनामा जम्मा भएको पानी हिउँदमा बाग्मती नदीमा बगाउने उद्देश्यले यो ताल बनाइएको हो ।
पछिल्लो समय, सामाजिक सञ्जालमार्फत यो तालको जानकारी प्राप्त गरी पर्यटकहरू यहाँ भ्रमण गर्न थालेका छन् । निकुञ्ज भ्रमणका लागि आउने पर्यटकहरूले धाप ड्यामको अवलोकन गर्ने र यसको प्राकृतिक सौन्दर्यको मजा लिइरहेका छन् । यस स्थानले अहिले एक पर्यटकीय स्थलको रूपमा ठूलो ध्यान खिचिरहेको छ ।
धाप बाँध १३ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ र यहाँका पर्यटकहरूले तालको ७५ प्रतिशत भागको अवलोकन गर्न सक्नेछन् । साथै, यस स्थानबाट विभिन्न हिमश्रृंखलाहरू र निकुञ्ज भित्रका अन्य प्राकृतिक दृश्यहरूको पनि अवलोकन गर्न सकिन्छ ।
धाप बाँधमा कसरी पुग्ने ?
काठमाडौंबाट नजिकै रहेको यो ताल हरेक दिन सयौं पर्यटकहरूको ध्यान आकर्षित गरिरहेको छ । १३ हेक्टर क्षेत्रमा फैलिएको धाप बाँध प्राकृतिक सौन्दर्य र शान्त वातावरणका कारण पर्यटकहरूको मन जितिरहेको छ ।
धाप बाँधमा पुग्ने पर्यटकहरूले तालको ७५ प्रतिशत भाग अवलोकन गर्न सक्छन् र सिजन अनुसार विभिन्न हिमशृंखलाहरू र शिवपुरी–नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्रका अन्य प्राकृतिक दृश्यहरूको पनि अवलोकन गर्न सक्नेछन् । यहाँको वातावरण, जलस्रोत र दृश्यले यो स्थललाई एक उत्कृष्ट पर्यटन गन्तव्य बनाएको छ ।
धाप बाँध पुग्नको मार्ग धाप बाँध पुग्नको लागि पर्यटकहरूले शिवपुरी–नागार्जुन निकुञ्जको मार्ग प्रयोग गर्नुपर्ने हुन्छ । काठमाडौंको चाबहिलबाट बाँधसम्मको दूरी लगभग ३५ किलोमिटर छ, र यहाँ पुग्नको लागि आफ्नै सवारी साधनको प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
यस बाहेक, चाबहिल–साँखु–जरसिंगपौवा मार्ग प्रयोग गरेर पनि धाप बाँध पुग्न सकिन्छ, जसमा ३३ किलोमिटरको दूरी पार गर्नुपर्छ । त्यसैगरी, सुन्दरीजल, मुलखर्क र हिले भञ्ज्याङ हुँदै पनि धाप बाँध पुग्न सकिन्छ ।
कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाको कागेश्वरी मन्दिरको दर्शन गर्दै, बीच बाटोमा पर्ने मडिचुड दहको अवलोकन गर्दै पनि पर्यटक धाप बाँधसम्म पुग्न सक्नेछन् ।
चिसापानी धाप बाँधबाट मात्र ३ किलोमिटर टाढा रहेको छ । चिसापानी पुगेर पर्यटकले यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्यको मजा लिई, खाना र खाजा खाएर पुन: काठमाडौं फर्कन सक्छन् । चिसापानीको आकर्षक स्थान र मनमोहक वातावरणले यहाँ आउने पर्यटकहरूलाई थप आनन्द प्रदान गर्दछ ।
प्रवेश शुल्क र सवारी
धाप ड्याम निकुञ्ज क्षेत्रभित्र पर्ने भएकाले प्रतिव्यक्ति १०० रुपैयाँ प्रवेश शुल्क लाग्छ । मोटरसाइकल र स्कुटरको लागि १५० रुपैयाँ शुल्क निर्धारण गरिएको छ ।
बागमती नदीको पानीको बहाव सुधार गर्न कृत्रिम ताल
धाप बाँधको निर्माण काठमाडौं उपत्यकामा पानीको उपलब्धता र गुणस्तरको कमीको समस्यालाई ध्यानमा राखेर गरिएको हो । यहाँको बाग्मती नदी प्रदूषित छ, र हिउँदको समयमा पानीको बहाव निकै कम हुन्छ । यस समस्यालाई समाधान गर्न र नदीमा पानीको बहाव कायम राख्न धाप बाँध बनाइएको हो ।
बर्खामा संकलन गरिएको पानीले नदीको बहाव र पानीको स्तरलाई सुधार्ने आशा गरिएको छ । यसका अलावा, यो ताल अब पर्यटकीय दृष्टिकोणबाट पनि निकै लोकप्रिय हुँदै गएको छ । निकुञ्जको प्राकृतिक सौन्दर्य र धाप बाँधको अद्वितीय दृश्यले यहाँ आउने पर्यटकलाई आकर्षित गर्दछ ।
भविष्यमा थप विकासको योजना
धाप बाँधको पर्यटकीय महत्वलाई ध्यानमा राख्दै, यहाँ पर्यटकीय पूर्वाधारहरूको विकासको योजना छ । भविष्यमा सार्वजनिक शौचालय, भ्यू पोइन्ट र अन्य आवश्यक सुविधाहरू निर्माण गर्ने योजना रहेको छ । यसले यहाँको पर्यटकीय अवस्थालाई थप प्रोत्साहित गर्नेछ र पर्यटकहरूको अनुभवलाई अझ आकर्षक बनाउनेछ । समग्रमा, धाप बाँध अहिले मात्र एक जलस्रोतको रूपमा नभइ, एक महत्वपूर्ण पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा पनि विकसित हुँदैछ ।
