वीरगञ्ज । सवारी चालक अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) प्राप्त गर्ने प्रक्रिया सहज, पारदर्शी र निष्पक्ष हुनुपर्ने हो । तर, मधेस प्रदेशअन्तर्गत बाराको यातायात व्यवस्था कार्यालयमा लिखित तथा प्रयोगात्मक परीक्षा सञ्चालनको तयारी भइरहेका बेला परीक्षार्थीलाई उत्तीर्ण गराइदिने प्रलोभन देखाएर रकम असुली भइरहेको आरोप सार्वजनिक भएको छ । यसले लाइसेन्स वितरण प्रक्रियाको पारदर्शिता र निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको छ ।
कार्यालयले बिहीबारदेखि विभिन्न प्रकारका सवारीसाधनका लागि लिखित तथा प्रयोगात्मक परीक्षा सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको बताइएको छ । अटोरिक्सा, टेम्पो, मोटरसाइकल, स्कुटर, कार, जीप, ट्रक, लरी, मिनीबस तथा मिनीट्रक लगायतका सवारी साधनको लाइसेन्सका लागि परीक्षा सञ्चालन गर्ने तयारीसँगै बिचौलिया सक्रिय भएको स्रोतको दाबी छ ।
परीक्षा सञ्चालन हुने सूचना सार्वजनिक भएपछि परीक्षार्थीलाई लक्षित गर्दै विभिन्न समूहले रकम सङ्कलन गर्न थालेको बताइएको छ । बारा, पर्सा र मकवानपुरका विभिन्न स्थानमा लाइसेन्स दिलाइदिने भन्दै परीक्षार्थीबाट पैसा उठाउने गतिविधि भइरहेको स्रोतको दाबी छ ।
लाइसेन्सको आश्वासन, दोब्बरसम्म रकम मागिएको दाबी
वीरगञ्ज क्षेत्रमा मात्रै आठदेखि १० जनासम्मको समूह बिचौलियाका रूपमा सक्रिय रहेको र उनीहरूले परीक्षार्थीलाई उत्तीर्ण गराइदिने आश्वासन दिँदै रकम उठाइरहेको दाबी गरिएको छ ।
स्रोतका अनुसार हलुका तथा हेभी सवारीसाधनको लाइसेन्स मिलाइदिने भन्दै विगतको तुलनामा दोब्बरसम्म रकम माग्ने गरिएको छ । परीक्षा पास गराउने प्रलोभनमा परीक्षार्थीलाई आर्थिक दबाबमा पार्ने गरिएको आरोप समेत लागेको छ ।
यद्यपि, रकम असुली भइरहेको भन्ने आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि हुन सकेको छैन । रकम सङ्कलनमा संलग्न भनिएका व्यक्तिहरूको पहिचान, असुल गरिएको रकमको परिमाण र यसमा कुनै संस्थागत संलग्नता रहे–नरहेको विषय पनि स्पष्ट भइसकेको छैन ।
सुधारको प्रयासबीच उठ्यो प्रश्न
लाइसेन्स वितरण प्रणालीलाई पारदर्शी, व्यवस्थित र बिचौलियामुक्त बनाउने उद्देश्यले सरकारी निकायहरूले सुधारका प्रयास गरिरहेका बेला यस्तो आरोप सार्वजनिक भएको हो । यदि परीक्षार्थीलाई उत्तीर्ण गराइदिने नाममा रकम असुली भइरहेको छ भने यसले योग्यताका आधारमा लाइसेन्स वितरण गर्ने व्यवस्थामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गर्न सक्छ ।
लिखित तथा प्रयोगात्मक परीक्षाको उद्देश्य सवारी साधन चलाउन आवश्यक ज्ञान, सीप र सडक सुरक्षासम्बन्धी क्षमता परीक्षण गर्नु हो । यस्तो प्रक्रियामा अनुचित प्रभाव, आर्थिक लेनदेन वा बिचौलियाको हस्तक्षेप भए त्यसले सार्वजनिक सुरक्षामै असर पार्न सक्छ ।
त्यसैले परीक्षा सञ्चालनको तयारीसँगै अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउनु, परीक्षार्थीबाट अनुचित लाभका लागि रकम माग्ने गतिविधिबारे छानबिन गर्नु र दोषी पाइएकामाथि कानुनअनुसार कारबाही गर्नु आवश्यक देखिन्छ ।
निष्पक्ष परीक्षाका लागि अनुगमन आवश्यक
परीक्षा प्रक्रिया हतारमा सञ्चालन गर्न लागिएको, बिचौलियालाई कार्यालयका पदाधिकारीले संरक्षण दिएको वा रकम असुलीमा कार्यालयभित्रकै व्यक्तिको संलग्नता रहेको भन्ने आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन । यस विषयमा सम्बन्धित निकायको आधिकारिक धारणा पनि उपलब्ध हुन सकेको छैन ।
आरोपको सत्यतथ्य पत्ता लगाउन सम्बन्धित सरकारी निकायले निष्पक्ष छानबिन र प्रभावकारी अनुगमन गर्नुपर्ने देखिन्छ । साथै, परीक्षार्थीले पनि लाइसेन्स प्राप्त गर्ने नाममा कसैले रकम मागेमा त्यसको प्रमाणसहित सम्बन्धित निकायमा उजुरी गर्न सक्ने व्यवस्था प्रभावकारी बनाउन आवश्यक छ ।
