काठमाडौं । नेपालमा हरेक वर्ष बाढी पहिरोबाट व्यापक जनधनको क्षति हुने गरेको छ । पहाडी क्षेत्रमा पहिरो तथा बाढीबाट के कति क्षति हुन्छ भन्ने त हामीले देख्दै सुन्दै आएका छौं । त्यसैगरी तराई क्षेत्रमा डुबानको समस्या पनि उस्तै छ ।
पछिल्लो समय विभिन्न पालिकाबीच डोजर लगाएर बाटो बनाउँदै दुर्गम क्षेत्रसम्म यातायात विकास गर्ने होडबाजी चलेको छ । अवश्य पनि विकास हुनु राम्रो हो तर व्यवस्थित गरिएन भने त्यसले विनाश निम्त्याउँछ भन्ने उदाहरण हाम्रा अगाडि अनगिन्ती छन् । आज हामी बाढी र पहिरोबाट कसरी जोगिन सकिन्छ भन्ने कुरा बताउँदैछौं ।
बाढीबाट जोगिने उपायहरू:
पहिले नै तयारी गर्नुहोस्:
बाढी प्रभावित क्षेत्र हो भने बाढी आउन सक्ने मौसममा तयार रहनुहोस् । सुरक्षित ठाउँमा जानका लागि आपतकालीन योजना बनाउनुहोस् । आवश्यक आपतकालीन सामग्री (खाद्य, पानी, औषधी, टर्च, बट्ट्री) तयार राख्नुहोस् ।
समाचार सुन्नुहोस्:
मौसम विभागको सूचना र चेतावनी सुन्नुहोस् । स्थानीय अधिकारीहरूको निर्देशन पालना गर्नुहोस् ।
उच्च स्थानमा जानुहोस्:
यदि बाढीको खतरा छ भने तुरुन्तै उच्च स्थानमा जानुहोस् । खोलाको किनार, नदिका छेउ वा पहाडी क्षेत्रबाट टाढा रहनुहोस् ।
विद्युत र ग्यासको आपूर्ति बन्द गर्नुहोस्:
बाढीको सम्भावना हुँदा विद्युत र ग्यासको आपूर्ति बन्द गर्नुहोस् ताकि विद्युतीय झटका वा ग्यास लिकको खतरा नहोस् ।
सुरक्षित रूटहरू पहिचान गर्नुहोस्:
सुरक्षित निकासी मार्गहरू पहिचान गर्नुहोस् र त्यहाँ जानका लागि तयारी अवस्थामा रहनुहोस् ।
पहिरोबाट जोगिने उपायहरू:
पहिले नै तयारी गर्नुहोस्:
पहिरो सम्भावित क्षेत्रहरूमा सावधानी अपनाउनुहोस् । स्थानिय भू-गर्भविज्ञानी वा भू-गर्भसम्बन्धी विज्ञहरूबाट जानकारी लिने प्रयास गर्नुहोस् ।
सुरक्षित ठाउँमा बसोबास गर्नुहोस्:
पहिरोको सम्भावना बढी भएका ठाउँहरूबाट टाढा बसोबास गर्नुहोस् । यदि पहिरो सम्भावित क्षेत्रमा बस्नु परेमा सुरक्षित निर्माण प्राविधिहरू अपनाउनुहोस् ।
बिद्युत, ग्यास र पानीको आपूर्ति जाँच गर्नुहोस्:
पहिरोको सम्भावना हुँदा बिद्युत, ग्यास र पानीको आपूर्ति जाँच गर्नुहोस् र आवश्यकता परेमा बन्द गर्नुहोस् ।
तत्काल सुरक्षित स्थानमा जानुहोस्:
पहिरो सुरु हुँदा तत्काल सुरक्षित स्थानमा जानुहोस् । पहाडको तल वा ढलान क्षेत्रहरूबाट टाढा रहनुहोस् ।
समाचार र चेतावनी सुन्नुहोस्:
मौसम र भू-गर्भसम्बन्धी समाचार र चेतावनी सुन्नुहोस् । स्थानिय अधिकारीहरूको निर्देशन पालना गर्नुहोस् ।
आपतकालीन स्थितिमा के गर्ने:
तत्काल सहायता खोज्नुहोस्:
बाढी वा पहिरोबाट प्रभावित भएमा तुरुन्तै स्थानीय आपतकालीन सेवाहरूलाई सम्पर्क गर्नुहोस् ।
सजग रहनुहोस्:
आफ्नो वरपरको वातावरणमा सजग रहनुहोस् र तत्काल निर्णय लिन तयार रहनुहोस् ।
सहयोग गर्न तयार रहनुहोस्:
अन्य प्रभावित व्यक्तिहरूलाई सहयोग गर्न तयार रहनुहोस् र आपतकालीन सेवाहरूलाई आवश्यक सहयोग पुर्याउनुहोस् । यसरी, तयारी र सतर्कता अपनाएर बाढी र पहिरोबाट जोगिन सकिन्छ ।
